Ülkemizde insanlar hayatlarının değişik dönemlerinde sıklıkla sınav gerçeğiyle karşı karşıya kalıyorlar. Sınav gerçeğiyle yaşamak da çoğu zaman kişiyi yoran ve psikolojik olarak yıpratan bir durumdur. Sınavlar daha ilkokul başlarken başlar;  SBS, ÖSS, KPSS, YDS, ALES, TOEFL vb. kısaltmalarla devam eder. Tam bitti derken, işyerinde yükselmek için uzmanlık sınavları başlar.

     Sınav bir eleme; iyi ile kötüyü, başarılı ile başarısızı, uygun olanla uygun olmayanı bulma yöntemidir.  Hayatımızın âdeta bir parçası haline gelmiştir sınav...  Öğrenci seçiminde, işçi seçiminde, memur seçiminde vb. durumlarda kişileri “sınavla yerleştirme” mantığı oturmuştur.

     Ülkemizde ilkokula yeni başlayacak çocuklar; Anadolu Liselerine, meslek liselerine, özel okullara ve üniversiteye girmek için bir takım sınavlara hazırlanmak zorunda kalıyorlar. Bu çocukların eğitime başlayacağı okullar seçilirken, velilerin ölçütü (kriteri) bu okulların lise sınavlarında ve üniversite sınavlarında gösterdikleri başarılar oluyor. Yani çocuklar,  istenmeden de olsa, daha ilkokula başlarken aile ve okul tarafından bu sınavlara hazırlanma sürecinin içine sokulmuş bulunuyor. Bu sınav sürecinin hazırlık aşamasında aile ve okul öğrencinin başarı kazanması için her türlü fedakârlığı yapmaya hazır ve yapıyorlar. Öğrenciye özel dersler, deneme sınavları, dershane vb. birçok destek veriyorlar ve bunun karşılığında çocuklardan beklentileri sadece sınavlarda başarı…

     Herkesteki ortak amaç;  mutlu ve özgüven sahibi, maddi olanakları iyi, statü sahibi, bireyler yetiştirmek. Ancak bu amaçları gerçekleştirmek için sadece sınavlarda başarılı olmak yeterli değildir. Bunların gerçekleşmesi için kişi hem sosyal olarak hem kişisel gelişim olarak hem de akademik olarak desteklenmelidir. Sadece sınav başarısına bağlı kalarak, kişinin kişisel özelliklerini yok sayarak hayatta başarı sağlamasını beklemek kişiye yapılmış bir haksızlık olur.

     “Sınav”,  hayatta başarılı olmak için ülkemizin vazgeçilmez bir gerçeğidir. Eğer isteklerimize ulaşmak istiyorsak hayatımızın belli dönemlerinde ( şu anki sistem içinde) bu sınavlarda başarılı olmak zorundayız. Herkesin sınavlarda başarı olma tarzı farklıdır. Aynı seviyedeki öğrenci veya kişilerin,  aynı sınava girdiklerinde başarılı olmama şansları, kişisel birtakım faktörler dışında, yoktur. Dolayısıyla başarısız olmak kişilerin birtakım yanlış uygulamaları sonucunda oluşmaktadır. Burada kişinin kendini tanıması, kendi başarılarını hatırlaması ve nasıl başarıya ulaştığını belirlemesi, iyi bir planlama içinde olması ve bu planların uygulanabilir olması, her şeyden önemlisi kendine güvenmesi ve başarıya ulaşmak için çaba sarf etmesi çok önemlidir. 

     Herkesin bir başarı hikâyesi ve başarılı olma tarzı vardır. Kendi tarzınızı oluşturun ya da kendi tarzınızı bulun. Ve kendi başarı hikâyenizi yazın.

                                                                                                          M. Enver Bayatlı

                                                                                                         Psikolojik Danışman